تاریخچه چای

چای، یکی از جدایی ناپذیرترین نوشیدنی های برای مردم ایران محسوب می شود. اگر از علاقه مندان به چای هستید، ما در این مطلب به طور مختصر به پرده برداری از رازهایی درباره فرآوری و تولید چای پرداخته ایم، با ما همراه باشید.

تاریخچه چای

چای نخستین بار در چین متولد شد و از هزاران سال پیش نزد مردم سراتاسر جهان محبوبیت داشته است. امروزه کشور چین بزرگترین تولیدکننده انواع چای به شمار می رود و کوهستان ووبی یکی از معروفترین چای های جهان (چای سیاه و چای اولنگ) را پرورش می دهد. چای را از برگ های گیاه “کاملیا سیننسیس” تهیه می کنند. درباره تاریخچه کشف چای افسانه ها و روایات زیادی وجود دارد اما به طور تخمینی بر اساس شواهد باستان شناسی در حدود 5000 سال پیش و در چین برای اولین بار چای کشف شده است.

تاریخچه چای

10 نکته جذاب درباره چای

پس از تصرف چین توسط مغول ها بود که چای حالت استفاده اشرافی خود را از دست داد و بین عموم محبوبیت پیدا کرد.
چای سیاه، در چین با نام «چای قرمز» شناخته می شود.
جایگاه دوم پرمصرف ترین نوشیدنی در جهان پس از آب، به چای تعلق دارد.
مصرف میانگین چای در جهان در حدود «سه میلیارد فنجان» است.
مردم انگلیس با مصرف روزی 165 میلیون فنجان چای از طرفداران پروپاقرص چای محسوب می شوند و دومین سرانه مصرف چای را داراست، رتبه نخست متعلق به ایرلند است
در اوایل دهه 1800 جهت انتقال نمونه های چای هند به ایالات متحده با ایمنی کامل چای کیسه ای اختراع شد.
چای سرد نخستین بار در جنوب آمریکا مورد استقبال قرار گرفت. ریچارد بلچیدن (Richard Blechynden) با افزودن یخ به چای خود، این اختراع را به جهان معرفی کرد.
چای انواع مختلفی دارد اما چهار گونه چای سیاه، چای سفید، چای اولنگ و چای سبز متداول تر و محبوب تر هستند.
تا هنگ پی، گونه ای گران قیمت و بسیار با کیفیت از چای در دنیا شناخته است که در کوانگ هو چین کشت می شود و قیمت هر یک کیلوگرم از آن 1،025،000 دلار است.
مسئولیت ریختن چای در مراکش بر عهده مردان است، آن ها چای را به شیوه ای خاص از ارتفاع بالاتر درون فنجان می ریزند تا کمی کف بر روی فنجان تشکیل شود.

مراحل فرآوری و تولید چای

ز برگ گیاه چای (کاملیا سیننسیس) تا فنجان مراحل زیاد وجود دارد که در زیر به طور خلاصه و مفید مراحل اساسی و رمز و رازهای فرآوری و تولید چای را مشاهده می کنید.

مرحله اول- رشد و برداشت گیاه

اولین قدم در تولید چای مرحله رشد و برداشت است، شرایط رشد گیاه و نحوه برداشت آن تأثیرگذاری زیادی در طعم چایی که به دست ما می رسد دارد. بر اساس محل رشد گیاه طعم چای متفاوت خواهد بود، آب و هوا و نوع خاک و پوشش گیاهی اطراف می توانند بر روی رشد گیاه تأثیر داشته باشند. روش برداشت هم اثرگذاری خود را دارد برای مثال برای حفظ شیرینی طبیعی چای، باید چای با دست برداشت نمود. در روش صنعتی سطح بیشتری از برگ بریده شده و سپس خرد و خیسانده می گردد. برگ های خردشده رنگ تیره از خود آزاد می کنند در حالی که چای دست چین تا زمانی که دم نشده باشد طعم و رنگ خود را آزاد نخواهد کرد.

مرحله دوم- آبگیری و کوبش چای

در این مرحله که نخستین مرحله از فرآوری است، برگ های چای روی سطحی پارچه ای (حصیر یا بامبو در حالت سنتی) قرار می گیرند تا پژمرده و خشک شوند. حدود 50 درصد آب برگ از آن خارج می شود. زمان لازم برای این کار در انواع مختلف چای متفاوت است.

بعد از آبگیری، چای کوبیده می شود که به روش سنتی بسته به نوع چای آن متفاوت است، اما در روش صنعتی برگ ها به صورت غلطکی پیچ می خورند و یا خرد می شوند تا چای دیواره سلولی برگ شکسته شود و برای مرحله بعد که اکسیداسیون است آماده شوند.

مرحله سوم- اکسیداسیون

برای تولید چای سیاه و اولانگ برگ های کوبیده شده را در سبدهایی قرار می دهند تا اکسید شوند. فرآیند اکسید شدن یا قهوه ای شدن برگ ها توسط یک واکنش آنزیمی رخ می دهد. گرما و رطوبت برای رسیدن به محصول ایده آل باید کنترل گردد خصوصا برای چای اولانگ، زیرا ممکن است چای خراب شود. برای تولید چای سبز این مرحله انجام نمی شود و درواقع اکسیداسیون عامل اصلی تماییز بین انواع مختلف چای محسوب می شود. از سه فرآیند اکسیداسیون فعال، غیرفعال و اکسیداسیون کنترل شده برای تولید انواع چای استفاده می شود که هریک نتایج متفاوتی را در پی دارد.

مرحله چهارم- تثبیت

در این مرحله برای توقف اکسیداسیون به برگهای چای گرما میدهند تا آنزیمهای اکسید کننده از بین بروند و در اینجا دستهبندی چای با توجه به میزان اکسید شدن آن تعیین میگردد که برای تمامی انواع چای به جز چای سیاه انجام میشود. سبکهای متفاوت گرما دهی مانند ، بخارپز کردن برگها (چای سبز ژاپنی) سرخ کردن یا برشته کردن برگها در ووک (چای سبز چینی)، یا حرارت دادن در استوانه موجب ایجاد تنوع در دستهبندی چای میشود.

مرحله پنجم- خشک کردن چای

آخرین مرحله فرآیند تولید چای خشک کردن و حذف تمامی رطوبت موجود در برگها برای ایجاد یک برگ چای خشک و پایدار است. روش گرم کردم مورد استفاده در این مرحله میتواند تأثیر چشمگیری روی طعم چای داشته باشد، برای مثال برای چای سفید فرآیند بسیار ملایم است تا از هرگونه تغییر طعمی جلوگیری شود که در روش سنتی با نور آفتاب این کار انجام میشود. بعد از این مرحله چای آماده بستهبندی و ارسال به سراسر جهان است.

نتیجه گیری